İçeriğe atla

Kasım'a özel: Aylık pakette Kasım ücretine, yıllık pakette bir yıllık ücrete %50 indirim.

Paketleri incele

WhatsApp Yazışmaları ve KVKK: İşletmeler Neye Dikkat Etmeli?

Müşteriniz WhatsApp'tan adresini, sipariş numarasını, bazen bir fotoğrafını gönderiyor. Bunların hepsi kişisel veri. Kişisel Verileri Koruma Kurulu'nun WhatsApp kararlarını, çalışanların kişisel telefonundan yazışmanın risklerini ve aydınlatmayı nasıl yapabileceğinizi sade bir dille anlatıyoruz.

Müşteriniz WhatsApp'tan adını, adresini, sipariş numarasını, bazen de bir ürün fotoğrafını gönderiyor. Bunların hepsi kişisel veri. WhatsApp yazışmaları KVKK açısından e-postadan ya da çağrı merkezi kaydından farklı değil; fark şu ki çoğu işletmede bu yazışmaların kimin telefonunda durduğu belli değil. Aşağıda Kişisel Verileri Koruma Kurulu'nun WhatsApp'la ilgili kararlarını, kişisel telefon riskini ve aydınlatmayı pratikte nasıl yapabileceğinizi anlatıyoruz.

Hukuki tavsiye değildir Bu rehber genel bilgi verir. Kendi süreçleriniz için KVKK alanında uzman bir hukukçuyla çalışmanızı öneriyoruz.

WhatsApp yazışmaları KVKK kapsamına giriyor mu?

Evet. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, kimliği belirli ya da belirlenebilir bir kişiye ait her bilgiyi kişisel veri sayıyor. Telefon numarası tek başına bile bu tanıma giriyor. Müşteriyle yazışan işletme de bu verileri hangi amaçla ve nasıl işleyeceğine kendisi karar verdiği için çoğu durumda veri sorumlusu oluyor.

Kurum'un tutumu da net. Kamu kurumlarına yönelik bir kamuoyu duyurusunda, WhatsApp gibi yurt dışı menşeli uygulamalar üzerinden kişisel veri içeren bilgi ya da belge paylaşımının "kişisel veri işleme faaliyeti" olarak değerlendirilebileceğini belirtti. Duyuru kamuya hitap ediyor, ama mantık özel sektör için de aynı. Kanal değişince kurallar değişmiyor.

Sıradan bir müşteri hizmetleri yazışmasında bile şunlar geçiyor:

  • Ad, soyad ve telefon numarası
  • Teslimat adresi, sipariş ve fatura bilgileri
  • Ürün ya da hasar fotoğrafları, ses kayıtları
  • Şikâyetin içeriği, bazen müşterinin kendi durumuna dair ayrıntılar

KVKK Kurulu WhatsApp hakkında hangi kararları verdi?

kvkk.gov.tr'de WhatsApp adı geçen birkaç karar ve duyuru var. İşletmelerin ders çıkarabileceği üçünü özetliyoruz.

WhatsApp'ın gizlilik güncellemesi: 2021/891 sayılı karar

Ocak 2021'de WhatsApp, uygulamayı kullanmaya devam etmeyi verilerin işlenmesine ve yurt dışına aktarılmasına onay vermeye bağladı. Kurul resen inceleme başlattı. 3 Eylül 2021 tarihli, 2021/891 sayılı kararla WhatsApp LLC'nin yurt dışına aktarımda Kanun'un 9. maddesine uygun hareket etmediğini ve gerekli teknik ve idari tedbirleri almadığını tespit etti, idari para cezasına hükmetti. Hizmet koşulları ve gizlilik metinlerinin üç ay içinde Kanun'a uygun hale getirilmesini de istedi.

Peki bunun sizinle ne ilgisi var? Kurul, hizmeti açık rızaya bağlamayı ve rızayı sözleşmenin içine gömmeyi kabul etmiyor. Müşterinize "Bu metni onaylamazsanız size yardımcı olamayız" demeniz de benzer bir soruna yol açabilir.

Çalışanın yazışmalarına izinsiz erişim: 2019/138 sayılı karar

Bir çalışan, şirket sahibinin işyerindeki bilgisayar üzerinden kendi WhatsApp yazışmalarını okuduğunu, fotoğrafladığını ve üçüncü kişilerle paylaştığını öne sürerek şikâyette bulundu. Kurul, konunun Türk Ceza Kanunu kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Söz konusu 136. madde, kişisel verileri hukuka aykırı olarak başkasına veren, yayan ya da ele geçirene iki yıldan dört yıla kadar hapis cezası öngörüyor.

Ders açık: iş yazışmaları çalışanın kişisel hesabında durursa, işletmenin "denetim" adına bile bu yazışmalara erişmeye çalışması ciddi hukuki risk taşıyabilir.

Yurt dışı menşeli haberleşme uygulamaları duyurusu

Kurum, kamu personelinin iş yazışmaları için WhatsApp kullanmaya mecbur bırakıldığına dair şikâyetler üzerine bir kamuoyu duyurusu yayımladı. Duyuruda bu tür uygulamaların yurt içinde veri merkezi bulunmadığını hatırlattı ve gizlilik dereceli ya da kritik bilgi içeren resmî evrakın bu kanallardan paylaşılmaması gerektiğini vurguladı. Özel bir işletme için de çıkarım aynı: hassas belgeyi "nasılsa hızlı" diye WhatsApp'tan göndermeden önce bir kez düşünün.

Müşteriye kişisel telefondan yazmak neden riskli?

Küçük işletmelerde en sık gördüğümüz tablo şu. Satış temsilcisi kendi numarasından müşteriyle yazışıyor, kurye kendi telefonundan adres soruyor, mağaza müdürü fotoğrafları kendi galerisinde tutuyor. Pratik, evet. Ama veri sorumlusu olarak işletmenin bu verilere hâkim olması gerekiyor ve kişisel telefonda bu pek mümkün değil.

  • Çalışan ayrılınca veri de gidiyor. Müşteri listesi ve yazışma geçmişi eski çalışanın cebinde kalıyor.
  • Kayıp ya da çalıntı telefon. Hangi müşterilerin hangi bilgilerinin açığa çıktığını tespit etmek zorlaşıyor. Veri ihlali yaşanırsa Kurul'a ve ilgili kişilere bildirim yükümlülüğü doğabiliyor.
  • Kontrolsüz yedekler. Sohbet yedekleri çalışanın kişisel bulut hesabına gidiyor olabilir.
  • Başvurulara cevap verememek. Müşteri Kanun'un 11. maddesindeki haklarını kullanıp "Hakkımda ne tutuyorsunuz?" ya da "Verilerimi silin" dediğinde, dağınık telefonlardan cevap toplamak neredeyse imkânsız.
  • Özel ve iş yazışmaları karışıyor. 2019/138 kararında gördüğümüz gibi, işletmenin o telefona erişmeye çalışması başlı başına bir risk.

Ekip gruplarına dikkat Müşteri bilgisi içeren ekran görüntülerini ekip içi WhatsApp gruplarında paylaşmak da kişisel veri işleme faaliyeti sayılabilir. Grubun kimlerden oluştuğunu ve görüntülerin nereye gittiğini takip etmek zor.

WhatsApp'ta aydınlatma metni nasıl sunulur?

Kanun'un 10. maddesi, veri toplarken kişiyi bilgilendirmenizi istiyor: kim olduğunuz, veriyi hangi amaçla işlediğiniz, kime ve hangi amaçla aktardığınız, hangi yöntemle ve hangi hukuki sebeple topladığınız, kişinin hangi haklara sahip olduğu. WhatsApp'ta bunun için uzun bir metni sohbete yapıştırmanız gerekmiyor.

  1. Karşılama mesajına bağlantı ekleyin. Örneğin: "Kişisel verilerinizi nasıl işlediğimizi buradan okuyabilirsiniz: [aydınlatma metni bağlantısı]"
  2. Metni kanala göre güncelleyin. Sitenizdeki aydınlatma metni WhatsApp'tan gelen verileri, bunların hangi sistemde tutulduğunu ve kimlerle paylaşıldığını kapsıyor mu, kontrol edin.
  3. Aydınlatmayı açık rızayla karıştırmayın. Aydınlatma bilgi vermektir, onay istemez. Açık rıza ise belirli bir konuda, bilgilendirmeye dayanan ve özgür iradeyle verilen ayrı bir onaydır. İkisini tek metinde birleştirmeyin, hizmeti de rızaya bağlamayın.
  4. Pazarlama için ayrı izin alın. Kampanya mesajları başka kurallara da tabi; bunu WhatsApp'tan toplu mesaj göndermenin yasallığı yazımızda ayrıca anlattık.

Yazışmada hangi bilgileri istememelisiniz?

Kanun'un genel ilkelerinden biri ölçülülük: veri, işleme amacıyla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olmalı. Kargo için adres istemek makul. Kimlik kartının iki yüzünün fotoğrafını istemek çoğu zaman değil.

BilgiNeden dikkatNe yapabilirsiniz
Kimlik kartı fotoğrafıAmaçtan fazla bilgi içerir, kötüye kullanılabilirGerçekten gerekiyorsa yalnızca gereken bilgiyi isteyin
Kart numarası, güvenlik koduÖdeme güvenliğini riske atarYazışmada istemeyin, ödeme bağlantısına yönlendirin
Sağlık raporu, tahlil sonucuKanun'un 6. maddesinde özel nitelikli kişisel veriGerekmiyorsa istemeyin; gerekiyorsa işleme şartını hukukçunuzla netleştirin
Şifre, doğrulama koduHesabın ele geçirilmesine yol açabilirHiçbir koşulda istemeyin, müşteriyi de bu konuda uyarın
Adres, sipariş numarasıHizmet için gerekli, yine de kişisel veriAmaçla sınırlı kullanın, saklama süresi belirleyin

Kurumsal hesapta düzeni nasıl kurarsınız?

Kısacası şu: WhatsApp yazışmaları KVKK açısından ancak işletmenin kontrolünde, tek bir yerde ve kimin neyi gördüğü belli olduğunda düzgün yönetilebilir. Bunun için kullanabileceğiniz pratik bir kontrol listesi:

  • Müşteri yazışmalarını tek bir kurumsal numarada toplayın, kişisel numaralardan yazışmayı bırakın.
  • Kimin hangi sohbetleri görebileceğini belirleyin; ayrılan çalışanın erişimini aynı gün kapatın.
  • Saklama süresi belirleyin, süresi dolan verileri silin ya da anonim hale getirin.
  • Silme ve bilgi taleplerini kimin karşılayacağını önceden belirleyin.
  • Ekibe yazılı kural verin: hangi bilgi istenmez, ekran görüntüsü nereye gönderilmez.
  • Kullandığınız hizmet sağlayıcılarla veri işleme ilişkisini sözleşmeyle netleştirin. Yurt dışına aktarım Kanun'un 9. maddesinde düzenleniyor; bu boyutu hukukçunuzla değerlendirin.

Yazışmaları kişisel telefonlardan çıkarın. Ortak panel kurulumunu ve ekip eğitimini birlikte ücretsiz yapalım.

Ücretsiz demo al

Chatopya bu düzende neyi kolaylaştırıyor?

WhatsApp Business API ile aynı numarayı birden çok temsilci kullanabiliyor, sohbetler kişisel telefonlarda değil ortak panelde duruyor. Chatopya'da sohbetleri temsilcilere atıyor ve devrediyorsunuz; temsilci bazında geçmiş kaydı tutuluyor, yani bir çalışan ayrıldığında yazışma geçmişi işletmede kalıyor. Rıza kaydı, çıkış (opt-out) talepleri ve gönderim geçmişi de panelde tutuluyor. Yasaklı kelime tespitiyle ekibin kullanmaması gereken ifadeler geçtiğinde yöneticiye bildirim gidiyor. Ayrıntılar WhatsApp müşteri hizmetleri sayfamızda.

Bir şeyin altını çizelim: hiçbir araç sizi tek başına KVKK'ya uyumlu hale getirmez. Aydınlatma metni, saklama süresi ve iç kurallar işletmenin kendi sorumluluğunda. Ekip kullanımının pratik tarafını tek numarayı ekip olarak kullanma yazımızda anlattık.

Sık sorulan sorular

Müşteriyle WhatsApp'tan yazışmak KVKK'ya aykırı mı?

Hayır, kanal tek başına yasak değil. Önemli olan aydınlatma yapmanız, yalnızca gereken veriyi istemeniz, güvenlik tedbirlerini almanız ve yazışmaların işletmenin kontrolünde durması.

WhatsApp yazışmaları için müşteriden açık rıza almak gerekir mi?

Kanun açık rızayı tek işleme şartı olarak saymıyor; sözleşmenin kurulması veya ifası gibi başka şartlar da var. Hangi işlemin hangi şarta dayandığını hukukçunuzla belirleyin, pazarlama mesajları için ise ayrı izin alın.

Çalışanların kişisel telefonundaki müşteri yazışmalarını ne yapmalıyız?

Kurumsal numaraya geçişi planlayın ve kişisel telefonlarda kalan iş yazışmalarını nasıl ele alacağınızı hukukçunuzla belirleyin. Çalışanın özel yazışmalarına erişmeye çalışmayın; 2019/138 sayılı karar bu riskin ceza hukuku boyutuna işaret ediyor.

Müşteri bilgisi içeren ekran görüntüsünü ekiple paylaşmak sorun olur mu?

Bu da kişisel veri işleme sayılabilir. Gerekmedikçe paylaşmayın; paylaşmanız gerekiyorsa telefon, adres gibi bilgileri gizleyin ve yalnızca ilgili kişiye gönderin.

Müşteri WhatsApp yazışmalarının silinmesini isterse ne yapmalıyız?

Bu, Kanun'un 11. maddesi kapsamında bir başvuru; değerlendirip yanıtlamanız gerekiyor. Fatura gibi yasal saklama yükümlülüğü olan kayıtlar ayrıca değerlendirilir.

#KVKK #WhatsApp #kişisel veri #müşteri hizmetleri

Bu yazıyı paylaşın WhatsApp LinkedIn X Facebook
İlgili Chatopya çözümü Kurulum desteği için bize ulaşın

Müşteri yazışmalarını tek panelde toplayın

WhatsApp yazışmalarınızı çalışanların telefonlarından çıkarıp ekipçe kullanılan ortak bir panele taşıyın. Kurulum ve eğitim ücretsiz, Türkçe destek ekibimiz yanınızda.

Paketleri İncele